ROK 2Lekcja 7
🏛️
Forma sonatowa – architektura klasycyzmu. Część I: Ekspozycja
🎯
Co dziś zyskasz?
Poznasz początek najważniejszej konstrukcji w historii muzyki klasycznej.
💡
Ciekawostka
Formę sonatową można porównać do filmu lub książki: wprowadzenie bohaterów (Ekspozycja), ich przygody i kłótnie (Przetworzenie) oraz szczęśliwe zakończenie (Repryza).
📌
Zapamiętaj
- Forma sonatowa to najważniejsza forma instrumentalna wykształcona w epoce klasycyzmu, oparta na kontraście dwóch tematów.
- Ekspozycja – Pierwsza część formy sonatowej, w której następuje prezentacja materiału tematycznego.
- Budowa ekspozycji – 1. Temat I: Wyrazisty, często o charakterze energicznym, w tonacji głównej utworu. 2. Łącznik: Odcinek modulujący, który przygotowuje przejście do nowej tonacji. 3. Temat II: Kontrastujący z pierwszym (często bardziej liryczny, śpiewny), w tonacji dominanty (lub równoległej w trybie moll). 4. Epilog (Koda ekspozycji): Zakończenie ekspozycji, utrwalające nową tonację.
- Dualizm tematyczny – Kluczowa cecha formy sonatowej – starcie dwóch różnych "charakterów" muzycznych.
🎧
Posłuchaj
- [ZASÓB: W.A. Mozart – Symfonia g-moll nr 40 (I część). Wsłuchaj się w nerwowy Temat I i płynny Temat II].
Polecane nagrania (wyszukaj na YouTube)
- 1
Symfonia g-moll, K. 550 – I cz. Molto allegro
Wolfgang Amadeus Mozart
Ekspozycja: temat główny (g-moll) vs. poboczny (B-dur)
- 2
Sonata Patetyczna c-moll, op. 13 – I cz.
Ludwig van Beethoven
Ekspozycja sonatowa z wyraźnym wstępem Grave