ROK 2Lekcja 6
🎨

Wariacje – jedność w różnorodności

🎯

Co dziś zyskasz?

Zrozumiesz, jak z jednej prostej melodii kompozytor robi kilkanaście różnych utworów.

💡

Ciekawostka

Kiedy W.A. Mozart był dzieckiem, zabawiał publiczność, prosząc kogoś o podanie prostej melodii (np. znanej piosenki), a następnie improwizował z niej na żywo niesamowite wariacje!

📌

Zapamiętaj

  • Temat – Wyrazista myśl muzyczna (często o budowie okresowej), która stanowi podstawę do dalszych przekształceń.
  • Zasada formy wariacyjnej – Utwór składa się z tematu oraz szeregu jego odmian (wariacji): T + Var. 1, Var. 2, Var. 3....
  • Sposoby wariowania (przetwarzania):
    • Wariacje ornamentalne: Wzbogacenie melodii tematu o ozdobniki, gamy i pasażowe figuracje.
    • Wariacje rytmiczne: Zmiana wartości rytmicznych i metrum przy zachowaniu szkieletu melodycznego.
    • Wariacje harmoniczne: Zmiana akompaniamentu i współbrzmień (np. zmiana trybu z dur na moll).
    • Wariacje charakterystyczne: Zmiana charakteru tematu (np. temat liryczny zmienia się w marsz lub walc).
  • Przykłady:
    • „Ah, vous dirai-je, Maman”(znanej jako „Wlazł kotek na płotek”).
    • L. van Beethoven – 32 Wariacje c-moll.
🎧

Posłuchaj

  • [ZASÓB: W.A. Mozart – Wariacje "Ah! vous dirai-je, maman" (znane u nas jako melodia piosenki o literkach)].

Polecane nagrania (wyszukaj na YouTube)

  1. 1

    Wariacje na temat Paganiniego, op. 35

    Johannes Brahms

    Zmiany rytmu, faktury, tonacji – ten sam temat

  2. 2

    Wariacje na temat Diabellego, op. 120 (fragment)

    Ludwig van Beethoven

    33 wariacje na prosty walc – szczyt gatunku

  3. 3

    Ah! vous dirai-je, maman, K. 265

    Wolfgang Amadeus Mozart

    Wariacje na popularną melodię (Wlazł kotek)

  4. 4

    Wariacje na temat z opery Herodiada

    Eugène Ysaÿe

    Wariacje skrzypcowe – wirtuozeria

Poprzednia
📝 Test #1: Proste formy muzyczne (okresowa, ABA, ron…
Następna
🏛️ Forma sonatowa – architektura klasycyzmu. Część I:…