Narodziny muzyki. Muzyka starożytnej Grecji i Rzymu

🎯

Co dziś zyskasz?

Uczeń zna rolę muzyki w kulturze antycznej i poznaje potężną teorię etosu. Zrozumiesz, dlaczego Grecy tak bardzo bali się... niektórych melodii.

💡

Słowo "Muzyka" pochodzi z greckiego *mousike* (sztuka Muz). Starożytni Grecy wierzyli, że muzyka ma magiczną moc, zdolną przesuwać głazy!

📌

Starożytni Grecy położyli fundamenty pod europejską teorię muzyki, wiążąc ją ściśle z matematyką, filozofią i wychowaniem.
Teoria etosu – Przekonanie, że muzyka posiada moc kształtowania charakteru człowieka. Różne skale (modi) miały wywoływać określone stany emocjonalne – od męstwa po uspokojenie.
Charakter muzyki – Była to muzyka monodyczna (jednogłosowa), często łączona z poezją i tańcem (jedność tzw. triuniej artie). Dualizm apollińsko-dionizyjski:
- Nurt apolliński: Cechujący się ładem i spokojem, utożsamiany z grą na kitarze lub lirze.
- Nurt dionizyjski: Cechujący się emocjonalnością i ekstazą, utożsamiany z grą na aulosie (instr. dęty stroikowy).
System dźwiękowy – Grecy opracowali system tetrachordów, który stał się podstawą późniejszych skal kościelnych.
Przykłady:
- Epitafium Sejkilosa – najstarszy kompletny utwór muzyczny z zapisem nutowym (I w. n.e.).

🎧

Polecane nagrania (wyszukaj na YouTube)

1
Hymn hurycki do Nikkal – rekonstrukcja
anonim, ok. 1400 p.n.e.
Najstarsza zapisana melodia świata (tabliczki z Ugarit)
2
Hymn do Słońca (rekonstrukcja greckiego nomosu)
anonim, starożytna Grecja
Skala grecka – system modi (dorycki, frygijski)
3
Seikilos – epitafium (I w. n.e.)
anonim, Grecja/Rzym
Najstarsza całkowicie zachowana piosenka z notacją