ROK 1Lekcja 25
🎻
Polskie instrumentarium ludowe
🎯
Co dziś zyskasz?
Uczeń rozpoznaje m.in. dudy, lirę korbową, cymbały, burczybas, diabelskie skrzypce. Dodatkowo poznasz ligawkę.
💡
Ciekawostka
Burczybas z Kaszub naprawdę brzmi jak warczenie niedźwiedzia. Aby na nim zagrać, często potrzebne są dwie osoby – jedna trzyma beczkę, a druga pociąga za koński ogon w mokrych rękawicach!
📌
Zapamiętaj
- Charakterystyka – Instrumenty budowane tradycyjnie przez wiejskich rzemieślników, często unikalne dla konkretnych regionów Polski.
- Przegląd instrumentów:
- Dudy: Instrument dęty miechowy z workiem na powietrze i piszczałkami (występują m.in. w Wielkopolsce i na Podhalu).
- Lira korbowa: Instrument strunowy, w którym struny są pocierane przez kręcące się koło (funkcja smyczka).
- Cymbały: Instrument strunowy uderzany specjalnymi palcatkami (charakterystyczny dla Polski południowo-wschodniej).
- Burczybas: Rodzaj bębna z pękiem końskiego włosia, który przeciągany rękami wydaje charakterystyczny „burczący" dźwięk (Kaszuby).
- Diabelskie skrzypce: Instrument perkusyjno-strunowy o charakterze obrzędowym (Kaszuby).
- Przykłady:
- Nagrania z portalów „Muzyka Tradycyjna" lub archiwów IMiT prezentujące kapele dudziarskie.
🎧
Posłuchaj
Polecane nagrania (wyszukaj na YouTube)
- 1
Muzyka Podhala – Sabałowe Bajki (fragment)
tradycyjna, skrzypce podhalańskie
Skrzypce ludowe – oryginalny styl podhalański
- 2
Dudy mazowieckie – przykład nagrania terenowego
tradycyjna mazowiecka
Dudy polskie vs. szkockie bagpipes
- 3
Cymbały – mazurek weselny z Mazowsza
tradycyjna
Cymbały – uderzany instrument ludowy
- 4
Harnasie – Taniec zbójnicki
Karol Szymanowski
Fujarka góralska jako barwa orkiestrowa