ROK 1Lekcja 21
🔔
Instrumenty perkusyjne o określonej wysokości dźwięku
🎯
Co dziś zyskasz?
Uczeń rozpoznaje kotły, czelestę, dzwony, ksylofon, wibrafon.
💡
Ciekawostka
Słynny, magiczny motyw dźwiękowy z filmów o Harrym Potterze ("Hedwig's Theme") jest w oryginalnym nagraniu wykonywany właśnie na czeleście!
📌
Zapamiętaj
- Definicja – Instrumenty (idiofony lub membranofony), na których można zagrać konkretny dźwięk lub melodię.
- Przegląd instrumentów:
- Kotły (Timpani): Najważniejsze instrumenty perkusyjne w orkiestrze. Składają się z miedzianego kotła przykrytego membraną, której napięcie (a tym samym wysokość dźwięku) reguluje się za pomocą pedału.
- Ksylofon: Zespół drewnianych płytek różnej długości, uderzanych pałeczkami. Brzmienie jest twarde, suche i krótkie.
- Wibrafon: Posiada metalowe płytki i rury rezonansowe z wirującymi klapkami napędzanymi silniczkiem, co daje efekt wibrującego dźwięku.
- Czelesta: Instrument klawiszowy, w którym młoteczki uderzają w metalowe płytki. Brzmienie jest perliste, przypominające dzwoneczki.
- Dzwony rurowe: Zawieszone na ramie metalowe rury, w które uderza się specjalnym młotkiem.
- Przykłady:
- Kotły: L. van Beethoven – IX Symfonia (cz. II – solo kotłów).
- Czelesta: P. Czajkowski – Dziadek do orzechów (Taniec Cukrowej Wieszczki).
- Ksylofon: C. Saint-Saëns – Karnawał zwierząt (część Fosylia).
🎧
Posłuchaj
Polecane nagrania (wyszukaj na YouTube)
- 1
Karnawał zwierząt – Akwarium
Camille Saint-Saëns
Wibrafon i czelesta – kryształowe barwy
- 2
Symfonia nr 9 d-moll – II cz. (kotły)
Ludwig van Beethoven
Kotły jako instrument melodyczny
- 3
Muzyka na smyczki, perkusję i czelestę – I cz.
Béla Bartók
Ksylofon i czelesta w roli pierwszoplanowej
- 4
Bolero (wibrafon w warstwie melodycznej)
Maurice Ravel
Dzwonki i ksylofon w orkiestrze